İlk tesis denetimi
YG tesisinin mevcut durumu, işletme kusurları ve eksikleri değerlendirilir; tespitler işverene raporlanır.
İstanbul · YG tesisleri için teknik sorumluluk
Yüksek Gerilim İşletme Sorumluluğu
YG tesisinin güvenli ve düzenli işletilmesi; yalnızca bir sözleşme veya dosyada duran bir belgeyle değil, tesisin izlenmesi, eksiklerin raporlanması, personelin yönlendirilmesi, manevraların yönetilmesi ve bakım çalışmalarının koordine edilmesiyle sağlanır. Rens Elektrik, İstanbul'daki trafo ve yüksek gerilim tesisleri için kapsamı tesise göre belirlenen işletme sorumluluğu sürecini planlar.
Tesis ilk kontrolüManevra ve arıza koordinasyonuBakım planlamaPeriyodik raporlama
Belgeden fazlası
YG işletme sorumluluğu nedir?
Yüksek gerilim işletme sorumluluğu, 1 kV üzerindeki tesislerde güvenlik önlemlerinin alınması, arıza müdahalelerine nezaret edilmesi, gerekli manevraların yürütülmesi, test ve bakımların yaptırılması ile tesis durumunun işverene raporlanmasını kapsayan sürekli bir mühendislik hizmetidir. Uygulama, tesisin kuruluş aşamasından sonraki geçici kabul çalışmalarıyla başlar ve tesis gerilim altında bulunduğu sürece devam eder.
Bu nedenle internette sık aranan “yüksek gerilim işletme sorumluluğu belgesi” ifadesi tek başına hizmetin tamamını anlatmaz. YGTİS, işletme sorumluluğunu üstlenecek mühendisin EMO tarafından düzenlenen yetkilendirme belgesidir. Tesis tarafında ise görevlendirme veya EMO onaylı sözleşme, tesis bilgileri, tek hat şeması, kontrol kayıtları ve raporlar birlikte yürütülür.
Yetki koşulu: İşletme sorumluluğu, güncel yönetmelikteki koşulları karşılayan ve EMO tarafından verilen YGTİS belgesine sahip elektrik yüksek mühendisi veya elektrik mühendisi tarafından üstlenilir. Sözleşme öncesinde mühendis, belge ve hizmet modeli tesis özelinde doğrulanır.
Yönetmelik çerçevesi
Yüksek gerilim işletme sorumlusunun görevleri
Görev kapsamı tesisin yalnızca görünür durumunu kontrol etmekle sınırlı değildir. Teknik takip, iş güvenliği, kayıt, iletişim ve planlı çalışma birlikte yürütülür.
Tek hat ve yönergeler
Güncel tek hat şeması ve tesise uygun manevra yönergelerinin hazırlanması, görünür alanda bulundurulması sağlanır.
Personel ve güvenlik
Belirlenen işletme personelinin eğitimi organize edilir; güvenlik malzemelerinin yeterliliği ve kontrolleri takip edilir.
Manevra yönetimi
Gerekli manevralar planlanır; uygun işlemler yönergeler çerçevesinde yetkili personele gözetim altında yaptırılabilir.
Arıza değerlendirmesi
Arıza açmalarının nedeni ve tesis durumu değerlendirilir; güvenli müdahale ve gerekli manevra için talimat verilir.
Bakım koordinasyonu
İşveren, enerji sağlayan kuruluş ve bakım ekibiyle kesinti, izolasyon, topraklama ve yeniden işletmeye alma koordine edilir.
Ölçüm ve takip
YG teçhizatı izlenir; müdahale ihtiyacı yazılı bildirilir. Topraklama testleri düzenli aralıklarla veya gerektiğinde yaptırılır.
Raporlama
Tesis durumu, çalışmalar, sorunlar, çözüm önerileri ve önlemler için kayıtlı raporlama düzeni kurulur.
Doğru nitelik
Kimler yüksek gerilim işletme sorumlusu olabilir?
Yönetmelik, bu görevi genel bir bakım teknisyenine veya yalnızca elektrik işi yapan bir firmaya bırakmaz. İşletme sorumlusu; gerekli mesleki ve belge koşullarını taşıyan elektrik yüksek mühendisi ya da elektrik mühendisidir.
- EMO tarafından düzenlenen geçerli YGTİS belgesine sahip olmalıdır.
- İşletmede tam gün ve tam yıl çalışan belge sahibi mühendis görevi üstlenebilir.
- Uygun mühendis bulunmayan işletmelerde hizmet, mevzuattaki SMM ve YGTİS koşullarını sağlayan mühendis tarafından EMO onaylı sözleşmeyle yürütülebilir.
- Tesis sayısı, toplam güç, faaliyet ili ve sözleşme koşulları güncel EMO kurallarına uygun olmalıdır.
Net görev paylaşımı
İşletme sorumlusu, işveren ve bakım ekibi ne yapar?
Güvenli işletme, tarafların sorumluluklarının yazılı ve anlaşılır olmasıyla güçlenir. İşletme sorumlusu her ekipmanın onarımını bizzat yapan kişi değildir; ihtiyacı belirler, güvenli koşulları ve koordinasyonu yönetir.
İşletme sorumlusu mühendis
Tesisi denetler, eksikleri raporlar, yönergeleri oluşturur, manevra ve arıza sürecini yönetir, bakım-kesinti koordinasyonunu sağlar ve periyodik rapor düzenler.
İşveren veya tesis sahibi
Gerekli bakım ve onarımı yaptırır, güvenlik malzemelerini sağlar, işletme sorumlusuna görev ölçüsünde yetki verir; talimat ve uyarılara uyulmasını sağlar.
İşletme personeli
İşveren tarafından belirlenir, kendisine verilen manevra yönergelerine ve güvenlik talimatlarına uyar; günlük gözlem ve bakım işlerini tanımlanan kapsamda yürütür.
Bakım ve test ekibi
Planlanan iş paketini güvenli şekilde uygular. Teçhizat, gerilimden izole edilip topraklanarak teslim edilir; çalışma sonunda kontrol edilerek devralınır.
Sözleşmeden düzenli takibe
İstanbul YG işletme sorumluluğu çalışma süreci
Her tesisin tek hat yapısı, teçhizatı ve işletme riski farklıdır. Hizmet düzeni, saha ve doküman incelemesinin ardından oluşturulur.
Bilgi ve uygunluk kontrolü
Adres, trafo sayısı ve gücü, tesis yapısı, mevcut belgeler ve hizmet koşulları değerlendirilir.
Sözleşme ve bildirim
Görevlendirme modeli, güncel EMO koşulları, sözleşme dönemi ve ilgili bildirimler netleştirilir.
Başlangıç denetimi
Tek hat, hücre, trafo, güvenlik malzemeleri, kayıtlar ve personel düzeni incelenerek ilk durum raporu hazırlanır.
Talimat ve organizasyon
Manevra yönergeleri, iletişim zinciri, eğitim, acil durum akışı ve planlı bakım başlıkları yapılandırılır.
Düzenli tesis kontrolü
Hizmet SMM tarafından üstleniliyorsa tesis yönetmelik gereği en az ayda bir denetlenir; bulgular kayda alınır.
Bakım ve kesinti yönetimi
Gereken işler için enerji sağlayan kuruluş, işveren ve ekiplerle tarih, güvenli teslim ve geri alma süreci koordine edilir.
Raporlama ve takip
Gerek görüldüğünde veya en fazla dört ayda bir tesis durumu ve önlemler için rapor düzenlenir; açık maddeler izlenir.
Yenileme ve değişiklik
Sözleşme, belge ve tesis değişiklikleri döneminde güncel kayıtlar ve bildirim yükümlülükleri yeniden kontrol edilir.
Hazırlık listesi
YG işletme sorumluluğu için gerekli bilgi ve belgeler
Eksiksiz bir başlangıç dosyası tesisin daha hızlı anlaşılmasını ve önceki bakım-test kayıtlarının doğru yorumlanmasını sağlar. Kesin liste tesis ve sözleşme modeline göre belirlenir.
| Belge / bilgi | Neden istenir? | Kontrol edilen konu |
|---|---|---|
| Tek hat şeması ve projeler | Enerji akışı ve ekipman yapısını görmek | Güncellik, saha ile uyum, hücre ve koruma bilgileri |
| Geçici/kesin kabul belgeleri | Tesisin onay ve enerjilendirme geçmişini anlamak | Tesis bilgileri, güç, bağlantı ve kayıt tutarlılığı |
| Trafo ve hücre etiketleri | Ekipmanın teknik kimliğini doğrulamak | Güç, gerilim, tip, seri ve anma değerleri |
| Önceki sorumluluk kayıtları | Devreden gelen açık işleri görmek | Sözleşme, rapor, bildirim ve çözülmemiş maddeler |
| Bakım ve test raporları | Ekipman durum eğilimini değerlendirmek | Son bakım tarihi, bulgular, ölçüm değerleri ve öneriler |
| Topraklama ölçümleri | Koruma sisteminin temel verisini izlemek | Ölçüm tarihi, yöntem, sonuç ve tesis değişiklikleri |
| Personel ve iletişim listesi | Yetki ve haberleşme zincirini kurmak | Görevli personel, ulaşılabilirlik ve eğitim ihtiyacı |
| Enerji sağlayan kuruluş bilgileri | Kesinti ve arıza iletişimini hazırlamak | Abonelik, bağlantı noktası ve ilgili iletişim kanalları |
Birbirini tamamlayan işler
İşletme sorumluluğu bakım hizmeti midir?
Hayır. İşletme sorumluluğu, bakım ihtiyacını takip eden ve güvenli çalışma koşullarını koordine eden mühendislik sorumluluğudur. Trafo, OG hücre, kesici, röle, kablo veya topraklama için gereken fiziksel bakım, test ve onarım ayrı bir teknik iş paketidir.
İşletme sorumlusu, teçhizatın durumunu izler; müdahale gereken noktaları işverene yazılı bildirir ve bakımın tarihini ilgili taraflarla planlar. Bakım öncesinde ekipmanın gerilimden izole edilmesi ve topraklanarak ekibe teslimi, çalışma sonrasında kontrol edilip normal işletmeye alınması sürecini yönetir.
Rens Elektrik'ten işletme sorumluluğu ile birlikte trafo bakımı ve testleri için ayrıca kapsam hazırlanabilir. Böylece tespit, plan, uygulama ve kapanış kayıtları aynı teknik dosyada izlenebilir.
Özel trafolu tesisler
Hangi işletmeler için değerlendirme yapılır?
Kendi trafosu veya 1 kV üzerinde enerji alan bölümü bulunan fabrikalar, üretim tesisleri, depolar, lojistik merkezleri, siteler, iş merkezleri, hastaneler, okullar, oteller ve enerji tesisleri YG işletme düzenini tesis özelliklerine göre kurmalıdır.
Tesisin küçük görünmesi, yalnızca tek trafo bulunması veya yılın belirli dönemlerinde çalışması görev kapsamını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Enerjinin alındığı nokta, gerilim seviyesi, teçhizat yapısı, sözleşme ve personel durumu birlikte incelenir. Yeni devreye alınan, işletme sorumlusu değişen veya uzun süre enerjisiz kaldıktan sonra yeniden çalışacak tesislerde kayıtların ve saha durumunun baştan doğrulanması özellikle değerlidir.
Teklifin yapısı
YG işletme sorumluluğu fiyatları nasıl belirlenir?
Hizmet bedeli; yalnızca “bir adet trafo” bilgisiyle sabitlenmez. Güncel EMO hizmet bedelleri ve uygulama kuralları ile tesisin teknik özellikleri birlikte değerlendirilir.
Trafo adedi ve toplam güçTesisin kVA/MVA değeri ve bağımsız enerji noktaları
YG merkez yapısıHücre, kesici, koruma, kablo ve dağıtım düzeni
Konum ve erişimİstanbul içindeki saha, ulaşım ve çalışma koşulları
Belge durumuTek hat, kabul, önceki rapor ve kayıtların güncelliği
Personel düzeniİşletme personeli, eğitim ve talimat ihtiyacı
Ek hizmet kapsamıBakım, test, ölçüm, proje veya onarım talepleri
Sağlıklı teklif için: Trafo etiket fotoğrafları, tek hat şeması, tesis adresi ve mevcut sözleşme/rapor bilgilerini paylaşın. Yetki uygunluğu, hizmet dönemi ve kapsam netleştirildikten sonra yazılı teklif hazırlanabilir.
İlgili teknik hizmetler
YG tesisiniz için bağlantılı sayfalar
Trafo HizmetleriKurulumdan bakım ve onarıma tüm hizmet grubu.Trafo Bakımı ve TestleriPeriyodik bakım, kontrol, ölçüm ve raporlama.Trafo Arıza ve RevizyonArıza incelemesi, onarım ve iyileştirme kapsamı.Trafo KurulumuProje, OG/AG montaj, test ve devreye alma.Topraklama ÖlçümüTopraklama sistemi ölçümü ve teknik raporlama.Endüstriyel ElektrikPano, proje ve tesis uygulamaları.
Sık sorulan sorular
YG işletme sorumluluğu hakkında yanıtlar
Yüksek gerilim işletme sorumluluğu zorunlu mu?
1 kV üzerindeki YG tesislerinin işletilmesi, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri ve EMO YG İşletme Sorumluluğu düzenlemeleri çerçevesinde yürütülür. Tesisinizin bağlantı ve personel yapısına göre sorumlunun nasıl görevlendirileceği güncel mevzuat ve EMO koşullarıyla doğrulanmalıdır.
Yüksek gerilim işletme sorumlusu kim olabilir?
EMO tarafından verilen YGTİS belgesine sahip elektrik yüksek mühendisi veya elektrik mühendisi olabilir. Dışarıdan hizmet modelinde ayrıca güncel SMM belgesi, EMO onaylı sözleşme, il ve kapasite sınırları gibi koşullar uygulanır.
YGTİS belgesi ile sorumluluk sözleşmesi aynı şey mi?
Hayır. YGTİS, mühendisin yetkilendirme belgesidir. İşletme sorumluluğu sözleşmesi ise uygun mühendis ile tesis sahibi/kullanıcısı arasındaki hizmet ilişkisini ve kapsamı tanımlar; gerekli durumda EMO onay sürecinden geçer.
YG işletme sorumluluğu sözleşmesi ne kadar geçerlidir?
Güncel yönetmelikte dışarıdan SMM hizmetiyle üstlenilen sözleşme ve ilgili belgeler yıl sonuna kadar geçerli olacak biçimde düzenlenir. Başlangıç tarihi, yenileme ve bildirim koşulları sözleşme kurulurken doğrulanmalıdır.
Tesis ne sıklıkla kontrol edilir?
İşletme sorumluluğu SMM tarafından üstlenildiğinde YG tesisi en az ayda bir denetlenir. Tesisin durumu, arıza, bakım veya riskler daha sık kontrol ve saha çalışması gerektirebilir.
İşletme sorumluluğu raporu kaç ayda bir hazırlanır?
Yönetmeliğe göre işletme sorumlusu gerektiğinde veya en fazla dört ayda bir tesis durumu, sorunlar, çözüm önerileri ve alınacak önlemler hakkında rapor düzenler. Arıza ve kritik uygunsuzluklar bu periyodu beklemeden ele alınır.
Trafo bakımı sözleşme ücretine dahil mi?
Kendiliğinden dahil sayılmaz. İşletme sorumlusu bakım ihtiyacını takip ve koordine eder; fiziksel bakım, test, parça değişimi ve onarım ayrı kapsam ve teklifle yürütülür. Birlikte isteniyorsa iki hizmet kalemi sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
Trafo arızasında işletme sorumlusu ne yapar?
Arıza açmasını değerlendirir, güvenli müdahale ve manevra için talimat verir; işveren, enerji sağlayan kuruluş ve bakım ekibi arasındaki koordinasyonu yürütür. Onarım işi gerekli uzman ekip tarafından ayrı olarak yapılır.
İşletme personeli yoksa hizmet alınabilir mi?
Personel ihtiyacı ve görev düzeni tesis özelinde incelenmelidir. İşverenin gerekli işletme organizasyonunu sağlaması gerekir; işletme sorumlusu belirlenen personele yönelik eğitim ve manevra yönergelerini düzenler.
YG işletme sorumluluğu ücreti neye göre hesaplanır?
Güncel EMO hizmet bedelleri ve kuralları esas alınırken trafo adedi, toplam güç, saha konumu, tesis yapısı, belge durumu ve ek teknik hizmet ihtiyacı da değerlendirilir. Kesin fiyat tesis bilgileri kontrol edildikten sonra verilir.
Başvuru için hangi belgeler gönderilmeli?
Tesis adresi, trafo etiket bilgileri, tek hat şeması, kabul belgeleri, önceki işletme sorumluluğu raporları, bakım-test ve topraklama kayıtları ile işletme personeli bilgileri ön değerlendirmeyi hızlandırır.
İstanbul'un hangi bölgelerinde hizmet veriliyor?
İstanbul'daki sanayi tesisleri, fabrikalar, iş merkezleri, siteler, depolar, hastaneler, okullar ve özel trafo kullanan diğer işletmeler için saha ve yetki uygunluğu değerlendirilerek hizmet kapsamı oluşturulur.
Bu sayfadaki görev ve yetki çerçevesi, 5 Ekim 2024 değişikliklerini içeren EMO Elektrik Yüksek Gerilim Tesisleri İşletme Sorumluluğu Yönetmeliği temel alınarak hazırlanmıştır. Bakım planlamasında T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Elektrik Kuvvetli Akım Tesislerinde Uygulanacak Bakım Usul ve Esasları dikkate alınır. Mevzuat, yetki ve ücret koşulları sözleşme tarihinde güncel kaynaklardan doğrulanmalıdır.
YG tesisinizin mevcut durumunu birlikte değerlendirelim
Trafo etiketini, tek hat şemasını, tesis adresini ve varsa son bakım/işletme raporunu paylaşın; işletme sorumluluğu kapsamı ve gereken sonraki adımlar için ön inceleme yapalım.
